chuyenvatcuocsong.com

Ngã tư Trung Hiền

Trung Hiền là một ngã tư của bốn con đường bắt tréo nhau ở phố Bạch Mai: đường Bạch Mai và đường Trương Định đi từ bắc xuống nam; đường Minh Khai và Đại La đi từ đông sang tây.
 
Tên Trung Hiền ở đâu mà ra? Các bô lão kể lại rằng ngôi đền nhỏ góc ngã tư thờ một vị thần tên là Trung Hiền, không rõ đó là tên thật hay là duệ hiệu? Không còn ai nhớ rõ vì sao có ngôi đền đó và dựng lên từ bao giờ? Chỉ thấy tương truyền thần là người làng Tương Mai, một “dân thần”, người lễ bái hầu hết là đàn bà đi chợ bán hàng sớm qua đây cầu được gặp may đắt hàng. Đền mới được phá bỏ sau năm 1954 và cây đa cổ thụ cũng bị chặt bỏ để mở rộng ngã tư (1980).
 
Ngã tư Trung Hiền ngày xưa ở xa các làng xóm của Hoàng Mai - Bạch Mai - Quỳnh Lôi ở chung quanh, và con đường thiên lý có trạm Hà Mai ở trong làng Hoàng Mai, ngựa trạm qua đây để lên ô Cầu Dền không dừng lại, nên ngã tư này cho mãi đến những năm thập niên mười của thế kỷ này vẫn không phải là một đầu mối giao thông quan trọng.
 
Đến khi thành phố Hà Nội mở mang, con đường Bạch Mai trở nên sầm uất, người ta chuyển chợ Mơ cũ ở đoạn giữa phố xuống chỗ ngã tư, phía bên kia đầu đường đi Hoàng Mai vẫn còn ngôi đền Trung Hiền nhỏ bé dưới gốc đa lớn rễ tua tủa và lủng lẳng những bình vôi và bát hương.
 
Lúc đầu chỗ ngã tư này còn vắng vẻ lắm; chợ họp lèo tèo và tan sớm; chung quanh còn là đống ruộng ao chuôm, có mươi gian nhà tranh ở ven đường chỗ trước mặt và bên cạnh chợ. Bên trên, bên dưới, bên phải và bên trái ngã tư là những con đường đất không hẹp lắm nhưng bờ cỏ lấn vào giữa còn chừa có lối đi vừa chiếc xe tay xe bò; hai bên con đường đi là đồng ruộng ao chuôm bãi tha ma. Nơi đây nhá nhem tối thì vắng vẻ và hay có cướp đường; người đi chợ lên phố sớm thường phải rủ nhau đi thành đám đông; người Hoàng Mai, Mai Động hay đi lối tắt qua Quỳnh Lôi, đường quanh co nhưng qua nhiều lối nhà.
 
Ngã tư Trung Hiền rồi cũng được mở mang, chợ Mơ đã có đông người đến họp; bên cạnh chợ là lò sát sinh; nghĩa địa Hợp Thiện đặt ở cánh đồng làng Quỳnh Lôi. Thường ngày có đám ma qua đây làm cho quang cảnh ồn ào một lúc. Đường xe điện được bắc thêm kéo dài từ cửa ô Cầu Dền xuống đến sát ngã tư trước cửa chợ Mơ mới. Cô Laoa xây một dãy nhà gạch một tầng xế trước cửa chợ (trong những năm 1930-1932, kinh tế khủng hoảng nhà đóng cửa không có người thuê).
 
Cũng những năm đầu thập niên ba mươi, chủ nhà máy gạch ngói bên Yên Viên là Hương Ký, vốn người làng Hoàng Mai, bỏ tiền ra xây ngôi chùa Hương Ký ở đầu làng thuộc xóm Đoài, kiểu cách nguy nga, trang trí lộng lẫy; và nhất là mấy năm sau xuất hiện ở chỗ ngã tư Trung Hiền mấy xóm nhà hát cô đầu, nơi đây trở nên sầm uất đông vui hẳn lên. Trung Hỉền có một trạm bưu điện nhỏ ở góc đường cạnh ngã tư.
 
Trong nhũng năm cuối thập niên ba mươi và đầu thập niên bốn mươi chỗ ngã tư ngoại ô này, tại đoạn cuối phố Bạch Mai đã có thêm một số ngôi nhà gạch mới xây hai tầng cao rộng hơn những nhà xây trước đó. Nhà cửa nhanh chóng lan sang đầu các đường phố chung quanh ngã tư, giáp làng Hoàng Mai, từ ngã tư đến đầu lối rẽ vào chùa Hương Ký là dãy nhà của xóm cô đầu, con đường này mang tên là phố Hưng Ký; từ ngã tư đi độ một quãng trên con đường đi Vọng cũng có nhà (phố Đại La); bên duới phố Bạch Mai, đoạn đầu con đường xuống Đuôi Cá, lác đác có nhà xây cất từng quãng đến địa phận làng Tương Mai (phố Trương Định bây giờ về thời Pháp thuộc chưa có tên).
 
Ngã tư Trung Hiền trở thành một vị trí bắt đầu cổ tầm quan trọng về phòng thủ Hà Nội; quân Nhật vào đóng ở Hà Nội năm 1940, người Pháp cho xây một pháo đài ở phía sau chợ Mơ tại địa phận làng Quỳnh Lôi và đặt một đơn vị nhỏ đóng giữ. Đầu tháng 3/1945, một bộ phận ở trại Quỳnh Lối sang đánh úp pháo đài, chỉ mười lăm phút đã hạ được căn cứ đó.
 
Ghé qua ngã tư Trung Hiền trước khi đến với Tour du lịch đi Maldives để khám phá cảnh đẹp trên khắp thế giới.
 
 
 
15/06/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *